160120 Handel van eiken naar beschermde gebieden toch mogelijk

Er gelden bijzondere eisen voor handel van kastanje en eik naar beschermde gebieden (Tsjechië, Ierland, Zweden en Verenigd Koninkrijk) in de EU met betrekking tot de schimmel Cryphonectria parasitica. In aanvulling op de circulaire van 12 januari jongstleden kunnen wij u melden dat de NVWA  aan Anthos heeft aangegeven dat het leveren van eiken aan deze beschermde gebieden in ieder geval tot 1 juni 2020 is toegestaan vanuit geheel Nederland.  

Kastanje is de belangrijkste waardplant voor deze schimmel. De bijzondere eisen zijn daarom voor kastanje strenger dan voor eik: voor kastanje is handel alleen mogelijk uit landen of (officieel vastgestelde) gebieden waar deze schimmel niet voorkomt. Aan deze eis kan Nederland niet voldoen. Voor eik is handel echter ook toegestaan als de schimmel niet voorkomt op de kwekerij en de directe omgeving daarvan.

Tot 14 december 2019 had C. parasitica een quarantaine status op eik en kastanje. In Nederland is C. parasitica in het verleden incidenteel aangetroffen in de groene ruimte, en alleen op kastanje. Tot zeer recent werden deze vondsten uitgeroeid. Afgelopen jaar zijn de locaties waar de schimmel in het verleden is gevonden opnieuw onderzocht. De schimmel is daarbij alleen nog aangetroffen op enkele locaties in Limburg in openbaar groen.

Op kwekerijen is bij de veldkeuring op eik afgelopen seizoen gecontroleerd op het voorkomen van deze schimmel (vanwege de quarantainestatus) en nergens vastgesteld. De NVWA beschouwt de uitgevoerde controles en bemonstering van afgelopen jaar in de groene ruimte voldoende garantie dat ook de omgeving van kwekerijen vrij is. Dit biedt voldoende grond om te verklaren, dat de eiken voor het handelsseizoen 2019/2020 voldoen aan de eis van bedrijfs- en omgevingsvrijheid. Partijen eik kunnen daarom tot 1 juni 2020 aan de beschermde gebieden geleverd worden. Zie hiervoor het Register eisen en coderingen voor beschermde gebieden, optie c van punt 21 (= sinds het begin van de laatste volledige vegetatiecyclus zijn op de plaats van productie en de directe omgeving geen symptomen van Cryphonectria parasitica (Murrill) waargenomen): https://www.nvwa.nl/documenten/plant/plantenpaspoort/register/publicaties/register-eisen-en-coderingen-voor-beschermde-gebieden.

Er zal nog overleg plaatsvinden tussen NVWA, Naktuinbouw, Anthos en de LTO vakgroep Bomen en vaste planten over de wijze waarop de garantstelling voor de betreffende beschermde gebieden vanaf 1 juni 2020 ingeregeld kan worden.

Voor de volledigheid wijzen we er nog op, dat de status “beschermd gebied” meerdere ziekten en plagen kan betreffen. Het plantenpaspoort voor bepaalde producten voor de handel naar zo’n gebied moet in dat geval een verklaring hebben voor alle daarvoor genoemde ziekten en plagen. Zie voor alle eisen bovengenoemd register.